بازی محلی و سنتی عشایر

بازی محلی

بازی محلی و سنتی عشایر

در زمستان و هنگام کوچ گرفتاریها , فرصت بازی محلی  کردن را از تمام مردم عشایر صلب کرده , البته در فصل تابستان وقتی که ایل در ییلاق است و اواخر زمستان که از قشلاق خارج گردیده اند و بارندگی های بهاره گرد و خاکها را شسته و هوا را تمیز است , فرصتی مناسب برای بازی است .

 

 

 

تنگ غروب آفتاب , پس از فراغت از کار , بخصوص پس از انقطاع بارندگی ها , جوان ها و نوجوان ها از چادرهای اطراف در محوطه ای صاف و عاری از سنگ و خاشاک , بازیهای خویش را شروع میکنند .

 

هنگام بازی غالبا اشخاص بیکار ایل , از پیرمرد مسن تا کودکان خردسال در اطراف میدان جمع شده و چون بازی گروهی است و حالت رقابت دارد , آنها‌را تشویق می نمایند .

 

 

 

بازی محلی آديل مانج ( پنجره بازى ) :

 

 

در اين بازى به قيد قرعه , يكى از بازيكنان روى زمين نشسته و پاهاى خود را دراز مى كند , سپس تمامی بازيكنان تک به تک از روى پاهاى او مى پرند . در مرحله دوم پاشنه پاى خود را بر روى پنجه پاى ديگرش قرار مى دهد , اشخاص اين بار از روى دو پاى وى خواهند پريد .

 

در مرحله سوم بازيكن نشسته يك دست خود «وجب باز شده» را بر روى دو پا قرار ميدهد و در مرحله چهارم از دست ديگرش استفاده مى كند . اگر هر فردى هنگام پريدن , پايش به بدن فرد نشسته تماس پيدا كند بازنده شده و بايد جاى فرد نشسته بنشيند .

 

در ادامه بازى , اگر همه افراد توانستند از روى دست و پاى فرد نشسته بپرند , به قيد قرعه , يكنفر ديگر تعیین شده و روبروى فرد نشسته مى نشيند طورى كه كف پاهايشان به هم مماس باشد و اين بار ارتفاع مانع , دوبرابر مى شود و يا برخى اوقات پاها را گشوده مى كنند و مانع به صورت طولى گسترش پيدا مى كند . در برخى نقاط , افراد نشسته تا چهار نفر افزايش پيدا مى كنند به اين صورت كه دو نفر از پاها و دو نفر ديگر از پنجه هايشان استفاده مى كنند و طول مى تواند به بيش از دومتر نيز رسد .

 

 

 

بازی محلی ترنا بازى ( كمربند بازى ) :

 

اين بازى تقريبا در بيشتر نقاط روستايى وعشايرى ايران و با نامهاى مختلفى رواج دارد . ابتدا به تناسب تعداد بازيكنان , دايره اى روى زمين كشيده ميشود , بعد از آن شركت كنندگان به دو گروه تقسيم شده به قيد قرعه , يك تيم داخل دايره و تيم دوم اطراف دايره مى ايستد .

 

گروه داخل دايره , ترناها و يا كمربندها را به صورت افقى با فاصله مساوى طورى قرار مى دهند كه يك سر ترنا بر روى خط دايره و سر ديگر ترنا به طرف مركز دايره باشد . هر فرد بايد براى مراقبت از ترنا , پاى خود را روى آن بگذارد و يا با رساندن پاى خود به پاى افراد بيرونى آنها را بسوزاند .

 

مجموعه بيرونى نيز بايد يا ترنا را بربايند و يا افراد داخل دايره را به بيرون بكشند . اگر يك ترنا به دست تيم بيرونى بيافتد سعى ميكند باضربات ترنا به پاى افراد درون دايره , آنها را وادار به عقب نشينى كرده و سوای اينكه پاى حريف به آنها بخورد , ترنا و يا افراد بيشترى را به بيرون بكشد . اگر پاى افراد داخل دايره به پاى يك فرد خارج از دايره برخورد كند , تيم بيرونى بازنده شده و بايد جاى دو تيم عوض شود .

 

 

معرفی بازی  دارچَکُل

 

بازی محلی بَردبَرد گَرَکى :

 

بازيکنان به دو گروه تقسيم مى‌شوند . آتشى روشن مى‌کنند و سنگ را در آتش مى‌گذارند تا داغ شود . سپس قرعه مى‌کشند تا گروهى که بايد از آتش نگهبانى نماید , مشخص شود . بعد چشم‌هاى اشخاص گروه ديگر را مى‌بندند و گروه نگهبان سنگ را از آتش بيرون آورده و در سياهى‌ها به دوردست پرتاب مى‌کند , بعد از آن چشم‌هاى گروه مقابل را باز مى‌کنند و آنها مى‌روند تا سنگ را پيدا نمایند ; گروه نگهبان نیز بايد همين کار را بکند . اگر گروه نگهبان سنگ را بيابد و آن را در آتش اندازد بازى به‌همين روال تکرار مى‌شود . ولی اگر کسى از گروه مقابل اين کار را بکند جاى دو تیم عوض مى‌شود .

بازی قيقاج :

بازی محلی

 

 

قيقاج در معناى لغوى به معناى حركت با پيچ و خم است , در اين بازى , افراد , سوار بر اسب در حالى كه به سرعت مى تازند , هدفى را نشانه مى گيرند و غالبا با اسلحه به سمت آن شليك مى كنند . بازى به اين ترتيب انجام مى شود كه در ميدان مسابقه هدفى را مشخص مى كنند . سواركاران ( زن و يا مرد ) با سرعت و چهارنعل , ضمن گردش ها و حركات آكروباتيك , مانند دورزدن هاى بخصوص و جهش از روى اسب , هدف را نشانه رفته و به شيوه هاى مختلف از روى اسب , از زير شكم و ميان دو دست اسب , تيراندازى مى كنند

 

در مراسم عروسى برخى از عشاير و يا اقوام غرب ايران هنگامى كه عروس را به خانه داماد مى آورند , سواركاران با انجام بازى قيقاج , همراه با نواى سرنا شادى و هيجان خاصى را به مراسم مى بخشند .

 

اين بازى كه متاثر از فرهنگ مردم منطقه است توام با حماسه و سلحشورى است و روحيه شهامت طلبى و پهلوانى را تقويت مى كند . اسب در زندگى اجتماعى عشاير ايران نقش حياتى و اسطوره اى دارد و بسيارى از فعاليت هاى زندگى با آن انجام مى شود .

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *